Βόρεια Προάστια Αθήνας: Ποια Είναι & Χάρτης Περιοχών

Ποια είναι τελικά τα Βόρεια Προάστια της Αθήνας; Η απάντηση δεν είναι τόσο απλή όσο φαίνεται. Ανάλογα με το αν κοιτάξουμε τον χάρτη, τη διοικητική διαίρεση ή την κοινωνική αντίληψη, τα όρια αλλάζουν. Σε αυτόν τον οδηγό θα δούμε όλους τους ορισμούς και θα καταλήξουμε στο ποιες περιοχές θεωρούνται σήμερα "Βόρεια Προάστια".

Τι είναι προάστιο;

Ως προάστιο ορίζουμε μια περιοχή που βρίσκεται στα "πέριξ" μιας μεγάλης πόλης ή αστικού κέντρου και κυρίως έχει οικιστικό χαρακτήρα. Με απλά λόγια, τα προάστια "περικυκλώνουν" μια πόλη και δεν είναι τόσο πυκνά δομημένα και κατοικημένα όπως το κέντρο της.

Όπως όλοι οι Αθηναίοι γνωρίζουν καλά, τα προάστια με τη συνεχή μετακίνηση πληθυσμών προς τα αστικά κέντρα μετατράπηκαν σιγά-σιγά και αυτά σε πόλεις, με συνέπεια η ακτίνα του κύκλου των προαστίων να μεγαλώνει όσο υπάρχει ακόμα ελεύθερη γη.

Υπάρχουν αρκετές απόψεις για το ποια είναι σήμερα τα Βόρεια Προάστια της Αθήνας. Ας δούμε τους διάφορους ορισμούς.

Γεωγραφικός ορισμός των Βορείων Προαστίων

Για να δώσουμε έναν αυστηρά γεωγραφικό ορισμό, το σημείο αναφοράς είναι το κέντρο της Αθήνας και ο Δήμος Αθηναίων.

Με βάση τη γεωγραφία, ως Βόρεια Προάστια (εντός του λεκανοπεδίου της Αθήνας) θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν οι παρακάτω 14 δήμοι:

1. Δήμος Πετρούπολης
2. Δήμος Ιλίου
3. Δήμος Αγίων Αναργύρων – Καματερού
4. Δήμος Νέας Φιλαδέλφειας – Χαλκηδόνας
5. Δήμος Νέας Ιωνίας
6. Δήμος Αμαρουσίου
7. Δήμος Βριλησσίων
8. Δήμος Πεντέλης
9. Δήμος Λυκόβρυσης – Πεύκης
10. Δήμος Ηρακλείου
11. Δήμος Μεταμορφώσεως
12. Δήμος Κηφισιάς
13. Δήμος Αχαρνών
14. Δήμος Φυλής

Στην ανωτέρω λίστα συμπεριλαμβάνονται όλοι οι δήμοι που βρίσκονται (στο σύνολό τους ή στο μεγαλύτερο μέρος τους) βόρεια του δήμου της Αθήνας και εντός λεκανοπεδίου.

Σημείωση: Εδώ αρχίζουν να φαίνονται κάποια "παράδοξα" - η γεωγραφία δεν συμπίπτει πάντα με τη διοικητική διαίρεση ή την κοινωνική αντίληψη.

Διοικητικός ορισμός: Περιφερειακή Ενότητα Βορείου Τομέα Αθηνών

Η Περιφερειακή Ενότητα Βορείου Τομέα Αθηνών αποτελείται από τους παρακάτω 12 δήμους (αλφαβητικά):

1. Δήμος Αγίας Παρασκευής
2. Δήμος Αμαρουσίου
3. Δήμος Βριλησσίων
4. Δήμος Ηρακλείου
5. Δήμος Κηφισιάς
6. Δήμος Λυκόβρυσης-Πεύκης
7. Δήμος Μεταμορφώσεως
8. Δήμος Νέας Ιωνίας
9. Δήμος Παπάγου-Χολαργού
10. Δήμος Πεντέλης
11. Δήμος Φιλοθέης-Ψυχικού
12. Δήμος Χαλανδρίου

Σχεδόν όλοι αυτοί οι δήμοι βρίσκονται γεωγραφικά βόρεια της Αθήνας, αλλά στο σύνολό τους στα βορειοανατολικά αυτής - δεν συμπεριλαμβάνονται οι δήμοι που βρίσκονται βορειοδυτικά.

Γιατί υπάρχει αυτή η διαφορά;

Αναφερόμαστε στη μητροπολιτική περιοχή της Αθήνας (το "λεκανοπέδιο"), που περικλείεται από τους ορεινούς όγκους της Πάρνηθας, της Πεντέλης και του Υμηττού.

Για παράδειγμα:

• Ο Δήμος Αχαρνών βρίσκεται βόρεια της Αθήνας και εντός λεκανοπεδίου, αλλά ανήκει διοικητικά στην Ανατολική Αττική
• Ο Δήμος Παπάγου-Χολαργού βρίσκεται γεωγραφικά ανατολικά της Αθήνας, αλλά ανήκει στον Βόρειο Τομέα

"Κοινωνικός" ορισμός Βορείων Προαστίων

Ας μη γελιόμαστε… Η συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων όταν ακούν "Βόρεια Προάστια" αμέσως σκέφτονται την Κηφισιά και τις περιοχές της:

• Νέα Ερυθραία με το Καστρί
• Εκάλη
• Πολιτεία / Κεφαλάρι

Κάποιοι θα συσχετίσουν και το Μαρούσι, την Πεντέλη, τα Βριλήσσια, τα Μελίσσια, την Πεύκη, το Χαλάνδρι και την Αγία Παρασκευή. Όμως σίγουρα κανείς δεν θα σκεφτεί:

• Τις Αχαρνές (παρόλο που περιλαμβάνουν Θρακομακεδόνες, Βαρυμπόμπη και Τατόι)
• Τον Χολαργό
• Τη Νέα Ιωνία

Γιατί συμβαίνει αυτό;

Από κοινωνικής άποψης, οι Αθηναίοι έμαθαν ότι οι πλουσιότεροι άνθρωποι - επιχειρηματίες, πολιτικοί, celebrities - επέλεγαν ως τόπο κατοικίας τις πιο ακριβές περιοχές της Κηφισιάς. Έτσι "εθιμικά" τα Βόρεια Προάστια συνδέθηκαν με συγκεκριμένες περιοχές υψηλού κύρους.

Η ειδική περίπτωση Φιλοθέης-Ψυχικού

Η Φιλοθέη και το Ψυχικό αποτελούν ακριβές περιοχές που βρίσκονται βόρεια του κέντρου της Αθήνας. Πριν δεκαετίες ήταν όντως προάστια, σήμερα όμως η μικρή απόσταση από το κέντρο τα κατατάσσει στις ακριβές περιοχές της Αθήνας, όχι απαραίτητα στα "προάστια" με την στενή έννοια.

Επαγγελματικός / Μεσιτικός ορισμός Βορείων Προαστίων

Με την πάροδο του χρόνου, εμείς οι επαγγελματίες του χώρου έπρεπε να δημιουργήσουμε έναν κοινό κώδικα επικοινωνίας για να καταλαβαινόμαστε με τους πελάτες μας.

Έτσι, ως Βόρεια Προάστια της Αθήνας σήμερα θεωρούμε τις περιοχές που:

• Ανήκουν διοικητικά στον Βόρειο Τομέα Αθηνών
• Βρίσκονται κυρίως ανατολικά της Εθνικής οδού προς Λαμία
• Βρίσκονται νοτίως του ορεινού όγκου της Πεντέλης

Λαμβάνοντας υπόψη όλους τους ορισμούς, τα Βόρεια Προάστια αποτελούνται από τους παρακάτω 8 δήμους:

1. Δήμος Αγίας Παρασκευής
2. Δήμος Αμαρουσίου (Μαρούσι)
3. Δήμος Βριλησσίων
4. Δήμος Κηφισιάς (Κηφισιά, Νέα Ερυθραία, Εκάλη, Πολιτεία, Κεφαλάρι)
5. Δήμος Λυκόβρυσης-Πεύκης
6. Δήμος Πεντέλης (Πεντέλη, Μελίσσια)
7. Δήμος Φιλοθέης-Ψυχικού
8. Δήμος Χαλανδρίου

Τι γίνεται με τα "Υπερβόρεια";

Τις περιοχές "πίσω" από την Πεντέλη τις ονομάζουμε "υπερβόρεια" προάστια. Είναι εκτός του λεκανοπεδίου και συνθέτουν τον Δήμο Διονύσου:

• Άγιος Στέφανος
• Άνοιξη
• Διόνυσος
• Δροσιά
• Κρυονέρι
• Ροδόπολη
• Σταμάτα

Χάρτης Βορείων Προαστίων Αθήνας

Στον παρακάτω χάρτη φαίνονται οι περιοχές που θεωρούνται σήμερα Βόρεια Προάστια σύμφωνα με τον επαγγελματικό ορισμό:

Σημαντική παρατήρηση: Η Νέα Ιωνία, η Μεταμόρφωση και το Ηράκλειο δεν θεωρούνται Βόρεια Προάστια "κοινωνικά" και "οικονομικά", παρόλο που γεωγραφικά και διοικητικά ανήκουν στον Βόρειο Τομέα.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι η Κηφισιά δεσπόζει στον χάρτη ως ο ορισμός του Βόρειου Προαστίου - και δικαίως.